Tính đến những ngày cuối tháng 8/2026, cả nước ghi nhận sự gia tăng đột biến số ca mắc sốt xuất huyết Dengue, đặc biệt tại các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam và một số địa phương miền Bắc. Trước diễn biến dịch bệnh phức tạp, nguy cơ bùng phát trên diện rộng, Bộ Y tế đã chính thức phát đi chỉ thị khẩn, yêu cầu các địa phương kích hoạt tối đa mọi phương án phòng, chống dịch.
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), số ca mắc sốt xuất huyết trong tuần qua đã tăng hơn 40% so với trung bình 4 tuần trước đó, kèm theo ghi nhận một số trường hợp tử vong đáng tiếc do nhập viện muộn. Đây là hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ trong bối cảnh thời tiết mưa ẩm kéo dài tạo điều kiện lý tưởng cho muỗi vằn sinh sôi.
Diễn biến dịch sốt xuất huyết tháng 8/2026: “Điểm nóng” tại đâu?
Mặc dù sốt xuất huyết là bệnh lưu hành quanh năm tại Việt Nam, nhưng đỉnh dịch thường rơi vào khoảng tháng 7 đến tháng 11. Năm 2026, xu hướng này đang diễn ra đúng dự báo nhưng với cường độ mạnh hơn:
- Khu vực phía Nam: TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Long An tiếp tục là những “điểm nóng” với số ca mắc chiếm hơn 60% tổng số ca cả nước. Mật độ dân cư cao và tốc độ đô thị hóa nhanh khiến công tác diệt lăng quăng gặp nhiều khó khăn.
- Khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ: Các tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và một số quận huyện của Hà Nội cũng ghi nhận sự gia tăng bất thường do ảnh hưởng của các đợt mưa lớn kéo dài cuối tháng 8, tạo ra nhiều vũng nước đọng.
Nguyên nhân khiến dịch bệnh bùng phát mạnh trở lại
Các chuyên gia dịch tễ học chỉ ra 3 nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng đột biến này:
- Điều kiện thời tiết thuận lợi cho vector truyền bệnh: Mưa lớn xen kẽ nắng nóng tạo ra vô số các vật chứa nước tự nhiên và nhân tạo (vỏ dừa, lốp xe cũ, chậu cây cảnh), là môi trường lý tưởng cho muỗi vằn Aedes aegypti đẻ trứng và phát triển.
- Sự lưu hành đa dạng của 4 typ virus Dengue: Năm 2026 ghi nhận sự lưu hành đồng thời của cả 4 typ virus (D1, D2, D3, D4), trong đó typ D2 đang chiếm ưu thế. Typ D2 thường có xu hướng gây bệnh cảnh nặng, dễ dẫn đến sốc sốt xuất huyết nếu không được theo dõi sát sao.
- Chủ quan trong phòng bệnh: Ý thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, chưa chủ động loại bỏ các ổ chứa lăng quăng, bọ gậy ngay tại hộ gia đình.
Nội dung chỉ thị khẩn của Bộ Y tế
Trước tình hình trên, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký ban hành Công điện khẩn về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch sốt xuất huyết. Các nội dung trọng tâm bao gồm:
- Kích hoạt các trung tâm phản ứng nhanh: Yêu cầu Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kích hoạt ngay các đội phản ứng nhanh để giám sát, phát hiện sớm và xử lý triệt để các ổ dịch tại cộng đồng.
- Tổ chức chiến dịch tổng vệ sinh môi trường: Phát động chiến dịch “Diệt lăng quăng, phòng sốt xuất huyết” trên quy mô toàn quốc, tập trung vào các khu vực có nguy cơ cao, khu công nghiệp, trường học và công trình xây dựng.
- Phun hóa chất diện rộng: Chỉ đạo các đơn vị y tế dự phòng tổ chức phun hóa chất diệt muỗi vằn trưởng thành tại các vùng dịch, vùng có nguy cơ cao để cắt đứt ngay đường lây truyền.
- Nâng cao năng lực điều trị: Các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến cuối phải sẵn sàng khu vực điều trị, đảm bảo thuốc men, dịch truyền và nhân lực, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng quá tải hoặc tử vong do thiếu thuốc, thiếu giường bệnh.
Dấu hiệu nhận biết và các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm
Việc nhận biết sớm sốt xuất huyết là chìa khóa để giảm thiểu tỷ lệ tử vong. Bệnh thường diễn biến qua 3 giai đoạn:
- Giai đoạn sốt (ngày 1-3): Sốt cao đột ngột 39-40 độ C, liên tục, kèm theo đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp và có thể có phát ban.
- Giai đoạn nguy hiểm (ngày 3-7): Người bệnh có thể còn sốt hoặc đã giảm sốt, nhưng đây là lúc dễ xảy ra biến chứng nặng.
- Giai đoạn hồi phục (sau ngày 7): Người bệnh hết sốt, tình trạng cải thiện, có thể xuất hiện phát ban hồi phục và ngứa.
⚠️ CÁC DẤU HIỆU CẢNH BÁO CẦN NHẬP VIỆN NGAY:
- Đau bụng vùng gan hoặc ấn đau vùng gan.
- Nôn nhiều, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
- Chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất huyết dưới da lan rộng.
- Vật vã, lừ đừ, li bì hoặc tay chân lạnh ẩm.
- Tiểu ít.
5 Biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết hiệu quả ngay tại nhà
Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm túc thông điệp “Không có lăng quăng, không có sốt xuất huyết”:
- Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.
- Thả cá hoặc mê zô vào các dụng cụ chứa nước lớn (bể, giếng, chum, vại) để diệt lăng quăng.
- Thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, lốp xe cũ.
- Ngủ màn, mặc quần áo dài tay kể cả ban ngày để tránh muỗi đốt, sử dụng kem xua muỗi hoặc vợt điện.
- Chủ động phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.
Kết luận
Sự gia tăng đột biến số ca mắc sốt xuất huyết vào cuối tháng 8/2026 là một thách thức lớn đối với hệ thống y tế và cộng đồng. Việc thực thi nghiêm túc chỉ thị khẩn của Bộ Y tế, kết hợp với ý thức tự giác phòng bệnh của mỗi người dân, là yếu tố then chốt để đẩy lùi dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong mùa mưa bão.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Sốt xuất huyết có lây trực tiếp từ người sang người không?
Không. Sốt xuất huyết chỉ lây qua đường trung gian là muỗi vằn cái (Aedes aegypti) đốt người bệnh nhiễm virus, sau đó đốt và truyền virus sang người lành.
2. Đã mắc sốt xuất huyết một lần thì có bị lại không?
Có. Vì có 4 typ virus Dengue khác nhau, một người có thể mắc sốt xuất huyết tối đa 4 lần trong đời. Lần mắc sau thường có xu hướng nặng hơn lần trước do cơ chế tăng miễn dịch bệnh lý.
3. Có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết không?
Hiện tại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu diệt virus Dengue. Việc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng (hạ sốt bằng Paracetamol, bù nước, điện giải) và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu cảnh báo để xử trí biến chứng kịp thời. Tuyệt đối không tự ý sử dụng Aspirin hoặc Ibuprofen vì có thể gây xuất huyết nặng.
