Từ ngày 27 đến 30/8/2026, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đang chịu ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp với hội tụ gió trên cao, gây mưa lớn diện rộng. Cơ quan khí tượng đã phát đi cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng tại các đô thị lớn và sạt lở đất ở khu vực miền núi.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đợt mưa này có lượng mưa phổ biến từ 100-200mm, có nơi trên 300mm. Đây được đánh giá là một trong những đợt mưa lớn nhất tại miền Bắc trong tháng 8/2026, gây ra những thách thức lớn cho công tác phòng, chống thiên tai, đặc biệt trong bối cảnh chuẩn bị đón kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 và năm học mới.
Diễn biến thời tiết và các khu vực trọng điểm
Đợt mưa lớn tập trung mạnh nhất vào đêm và sáng sớm, kèm theo dông, lốc và gió giật mạnh. Các địa phương cần đặc biệt lưu ý bao gồm:
- Vùng núi và trung du Bắc Bộ: Lào Cai, Yên Bái, Sơn La, Lai Châu, Hà Giang và Tuyên Quang.
- Đồng bằng Bắc Bộ và ven biển: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Bình và Nam Định.
- Khu vực Bắc Trung Bộ: Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh.
Lượng mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn khiến mực nước trên các sông suối miền núi đang lên nhanh, nguy cơ xảy ra lũ quét là rất cao.
Nguy cơ kép: Ngập lụt đô thị và sạt lở đất vùng núi
1. Ngập lụt tại các đô thị lớn
Hệ thống thoát nước tại các thành phố lớn như Hà Nội và Hải Phòng đang chịu áp lực cực lớn. Các khu vực trũng thấp, điểm đen ngập lụt lịch sử (như đường Nguyễn Chánh, Trần Duy Hưng ở Hà Nội, hoặc khu vực nội thành Hải Phòng) có nguy cơ bị ngập sâu từ 0,3 – 0,5m, gây ách tắc giao thông nghiêm trọng và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.
2. Sạt lở đất và lũ quét ở vùng núi
Đất tại các tỉnh miền núi đã bão hòa nước sau nhiều ngày mưa liên tiếp. Chỉ cần một lượng mưa nhỏ bổ sung cũng có thể kích hoạt các vết trượt đất cũ hoặc gây ra sạt lở mới tại các taluy dương đường giao thông, khu dân cư ven sông suối và các công trình xây dựng trên sườn dốc.
Chỉ đạo khẩn cấp từ Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng, chống thiên tai
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng, chống thiên tai và Ủy ban Quốc gia Ứng phó sự cố thiên tai đã có công điện khẩn gửi các địa phương, yêu cầu:
- Rà soát, sơ tán dân: Chủ động di dời dân cư ra khỏi khu vực nguy hiểm, đặc biệt là các hộ dân sống gần sông suối, sườn núi dốc và khu vực có nguy cơ sạt lở cao.
- Đảm bảo an toàn giao thông: Phân luồng, cắm biển cảnh báo và tạm đình chỉ hoạt động tại các ngầm tràn, đường đèo dốc nguy hiểm.
- Sẵn sàng phương án ứng phó: Các lực lượng xung kích, cứu hộ cứu nạn phải túc trực 24/24, sẵn sàng vật tư, phương tiện để ứng phó kịp thời khi có sự cố xảy ra.
- Điều chỉnh kế hoạch khai giảng: Sở Giáo dục và Đào tạo các địa phương chủ động phương án điều chỉnh lịch khai giảng năm học 2026-2027 nếu mưa lũ diễn biến xấu trong những ngày đầu tháng 9.
Hướng dẫn người dân chủ động phòng tránh
Để đảm bảo an toàn trong đợt mưa lũ này, người dân cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Theo dõi cảnh báo: Thường xuyên cập nhật bản tin dự báo thời tiết mới nhất từ các kênh chính thống.
- Hạn chế di chuyển: Tránh ra ngoài khi trời đang mưa to, dông lốc. Tuyệt đối không đi qua các khu vực ngập nước, gầm cầu, đường dây điện bị đứt.
- Gia cố nhà cửa: Kiểm tra và gia cố mái nhà, cắt tỉa cành cây xung quanh nhà để tránh đổ gãy.
- Chuẩn bị vật dụng thiết yếu: Sẵn sàng đèn pin, pin dự phòng, lương thực khô và thuốc men trong trường hợp bị cô lập.
Kết luận
Đợt mưa lớn kéo dài tại miền Bắc cuối tháng 8/2026 là một thử thách lớn đối với hạ tầng và công tác quản lý rủi ro thiên tai. Sự chủ động của chính quyền kết hợp với ý thức tự giác phòng tránh của người dân là chìa khóa để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đảm bảo an toàn cho kỳ nghỉ lễ Quốc khánh và năm học mới sắp tới.
